Δημήτριος Μόσχος, Καθηγητής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Dimitrios Moschos, Professor, National and Kapodistrian University of Athens
Για το χειμ. εξάμηνο 2026-27 ώρες υποδοχής φοιτητών είναι Δευτέρα 12.00-1.00μμ και Πέμπτη 12.00-1.00μμ και κατόπιν ραντεβού μέσω email.

Christianity and Democracy

 

Με τη συμμετοχή πλήθους προπτυχιακών, μεταπτυχιακών και διδακτορικών φοιτητών, διδακτόρων και μελών ΔΕΠ ολοκληρώθηκε την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 4.30-8.00μμ στην Αίθουσα Οπτικοακουστικών Μέσων της Θεολογικής Σχολής Αθηνών το διεθνές Workshop με τίτλο Christianity and Democracy: Historical Legacies, Contemporary Challenges, and Education for Democratic Culture στη σειρά εκδηλώσεων Christianity and Democracy. Οργανώθηκε από το Research Colloquium «Christianity and its theology in history and culture» και το γνωστό και επιτυχημένο Πρόγραμμα Μάστερ Identity, Education & Competences for democratic culture (με το Τμήμα Θεολογίας ΕΚΠΑ επισπεύδον και διευθυντή τον Καθηγητή Μάριο Κουκουνάρα-Λιάγκη. Στην ίδια σειρά προηγήθηκε ομιλία την Τρίτη 10 Νοεμβρίου 4-6μμ, στην Θεολογική Σχολή στη Γ΄ Αίθουσα με θέμα Christianity and Democracy: A U-Turn? Catholic Social Teaching on Democracy since World War II και ομιλητή τον κ. Pavlos Leussler επιστημονικό συνεργάτη της Καθολικής Θεολογικής Σχολής του Παν/μίου Βόννης και διοργανωτή τον καθηγητή Δ. Μόσχο.


Στο Works
hop ο κ. Leussler κατέδειξε τη σύγκρουση ανάμεσα στην θεολογική κατανόηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τη ρωμαιοκαθολική κοινωνική ηθική «εκ των άνω» και την κατανόησή τους από τη νεωτερική δημοκρατία ως αμοιβαία συνθήκη ισοτίμων υποκειμένων. Ως κοινό θεμέλιο διαλόγου προβλήθηκε η γνωστή στη ρωμαιοκαθολική θεολογία έννοια του «φυσικού νόμου». Ο Δημήτριος Μόσχος έδειξε την μακρά, αν και μειοψηφική, γραμμή σκέψης στον Ορθόδοξο χώρο που αποδέχεται την έννοια της δημοκρατίας ως διαδικασίας και ως συνέχειας του πνεύματος της αρχαιοελληνικής «πόλεως», όπως φαίνεται στο έργο Ορθοδόξων θεολόγων συγγραφέων και κυρίως πανεπιστημιακών τον 19ο και τον 20ο αιώνα.
Ο κ. Nikos Kouremenos έδειξε την σαφή

αντίθεση της σύγχρονης Ορθόδοξης θεολογίας σε μια κοινοτιστική και απομονωτιστική κατανόηση της «Χριστιανικής αυτοκρατορίας» ως κοινωνικού μοντέλου, όπως αυτό έχει αποτυπωθεί κυρίως (αλλά όχι αποκλειστικά) στην εξέλιξη της έννοιας του «ρωσικού κόσμου» και παρουσίασε την αντίθεση προς αυτήν στην σύγχρονη Ορθόδοξη θεολογική σκέψη (που έχει αποτυπωθεί και σε σχετικό συλλογικό κείμενο με πλήθος υπογραφών).

Η. κ. Dragica Tadic Παπανικολάου παρουσίασε το ρόλο της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Σερβίας στην ανάδυση μιας σύγχρονης δημοκρατικής πολιτικής θεωρίας στη Σερβία που δεν είναι μονοδιάστατα αρνητικός αλλά περιέχει στοιχεία στήριξης της προοδευτικής σκέψης και του πλουραλισμού (που διαφαίνεται και στις πρόσφατες εξελίξεις) βασισμένη σε μια μελλοντική εσχατολογική δυναμική που έχει η Ορθόδοξη θεολογία και που επιτρέπει την πολιτική συνύπαρξη διαφορετικών θρησκειών και ανθρώπων.

Ο κ. Παντελής Λεβάκος παρουσίασε τα σημεία σύγκλισης του κειμένου του Πατριαρχείου «Υπέρ της του κόσμου ζωής» και του κειμένου του ΠΣΕ «Together towards life” στη θεμελίωση της δράσης της Εκκλησίας στο δημόσιο χώρο μέσα από την ελευθερία, με θεμελίωση είτε πνευματολογική είτε μυστική στην προοπτική της θέωσης.

Τέλος ο κ. Μάριος Κουκουνάρας-Λιάγκης αναδεικνύοντας το ρόλο της εκπαίδευσης στην ανάπτυξη ικανοτήτων για δημοκρατικό πολιτισμό, στην καλλιέργεια του κριτικού αναστοχασμού, στον σεβασμό της θρησκευτικής και κοσμοθεωρητικής ετερότητας και στην ενίσχυση του διαλόγου και της δημοκρατικής συμμετοχής μέσα από τη διδακτική πράξη και τη μέθοδο διδασκαλίας που δεξιώνεται το διαφορετικό στην εσχατολογική κατανόηση της θεολογίας του προσώπου. Η εκδήλωση χαρακτηρίσθηκε από πυκνή συμμετοχή με φυσική και διαδικτυακή παρουσία και υψηλού επιπέδου συζήτηση μεταξύ φοιτητών και συναδέλφων καθηγητών. 

Διημερίδα Κατηχητών και Θεολόγων από την Ι. Μ. Θεσσαλονίκης για το κείμενο "Υπέρ της του κόσμου ζωής"

 

Χαρά και τιμή να συμμετάσχω στην πολύ σημαντική αυτή Διημερίδα με τη φροντίδα της Ι. Μ. Θεσσαλονίκης με εξαιρετικούς θεολόγους, συναδέλφους και φίλους, παλιούς και νέους. Στον σύνδεσμο το πλήρες δελτίο τύπου, όπου η θέση 3 βασίζεται στη δική μου μικρή συμβολή: "Η αξία της ζωής, της μαρτυρίας και της δράσης της Εκκλησίας στον δημόσιο χώρο, ο οποίος δεν της ανήκει, σύμφωνα με το Συνοδικό κείμενο του Πατριαρχείου, εκφράστηκε μέσα από τρία ιστορικά παραδείγματα προερχόμενα από αρχαία και βυζαντινά μοναστικά κείμενα για να καταδείξει ότι ακόμα και σε ένα χώρο θεωρούμενο κλειστό και παραδοσιακό η ζωή σε ένα κόσμο και μια πολιτική οργάνωση που δεν κυριαρχείται από τους Χριστιανούς όχι μόνο δεν εμποδίζει το έργο της Εκκλησίας αλλά και το προάγει αποφασιστικά διότι αναδεικνύει την ελευθερία ως κίνητρο ζωής και πολιτείας και αφήνει την τελική κρίση της κοινωνίας στον αναμενόμενο Ιησού Χριστό στα έσχατα της ιστορίας και σε κανένα άλλο."

https://imth.gr/%CE%B5%CF%80%CE%B9%CE%BC%CE%BF%CF%81%CF%86%CF%89%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B4%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%B4%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%87%CE%B7%CF%84%CF%8E%CE%BD-%CE%BA%CE%B1/?fbclid=IwY2xjawVqW8lleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR9fvoROlXPeDFrPUHkIs3n9fdPlzkLi_Y-t4I7iJC-QlLTWlfknEBbgNJke8A_aem_e6i0JlmPsTOTJ6BwyOTF3Q

32ο Διεθνές Οικουμενικό Συνέδριο Ορθόδοξης πνευματικότητα Bose

 

Κατά την δεύτερη ημέρα των εργασιών του 32ου Διεθνούς Οικουμενικού Συνεδρίου Ορθόδοξης Πνευματικότητας που διοργανώνει η μονή Bose είχα τη χαρά και την τιμή να εισηγηθώ το θέμα "Η κληρονομιά του Παχωμίου και η μετάδοσή της στους διαδόχους του: η διαμόρφωση κοινότητας στη μνήμη και παράδοση της "δεύτερης γενιάς" του κοινοβίου". Η βασική ιδέα είναι

Ερευνητικό Colloquium Christianity and its Theology in History and Culture 2025/26 1st Workshop


Το Colloquium μετά από μικρή ανάπαυλα 2 ετών επαναδιοργανώθηκε εφέτος αυτή τη φορά μαζί με τον 
συνάδελφο κ. Σταύρο Γιαγκάζογλου και δικούς του υποψηφίους, καθώς και ορισμένους άλλους που υπέβαλαν στην πορεία, το Σάββατο 16 Μαῒου 2026 9.00-17.30 στο Ιωνικό Κέντρο, Λεωφόρος Ηρακλείου 141, έναντι Σταθμού Ηλεκτρικού Περισσού.



Συνέδριο στο Βόλο: Μετατοπίσεις της Αγιότητας

 


Με πολύ καλούς φίλους και συναδέλφους για την εξέλιξη της έννοιας της αγιότητας και του αγίου στην ιστορία του Χριστιανισμού. Όπως το έθεσε και ο Σεβασμιώτατος Δημητριάδος Ιγνάτιος: είναι οι Άγιοι οι "Ολυμπιονίκες" της χάριτος και εμείς οι άλλοι αυτοί που αγκομαχούν να φτάσουν στο τέρμα; είναι αυτό το νόημα της χριστιανικής αγιότητας; Η συμβολή μου ήταν για την εξέλιξη της τιμής των αγίων από την ύστερη Αρχαιότητα έως την μεσοβυζαντινή περίοδο. Βλ. περισσότερα στο Πραγματοποίηση σεμιναρίου με θέμα «Μετατοπίσεις της Αγιότητας: Από τη μετοχή στην αγιότητα του Θεού στο εξαιρετικό ατομικό κατόρθωμα» - Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου

Δημήτριος Ν. Μόσχος, καθηγητής ΕΚΠΑ